Reporta瞠 i wywiady Zbiorowe mogi造, przestrzelone czaszki i skr瘼owane zw這ki

Zbiorowe mogi造, przestrzelone czaszki i skr瘼owane zw這ki. Ten cz這wiek odkrywa komunistyczne zbrodnie

Zbiorowe mogi造, przestrzelone czaszki i skr瘼owane zw這ki. Ten cz這wiek odkrywa komunistyczne zbrodnie
Krzysztof Szwagrzyk [fot: Piotr 砰cie雟ki]

Kiedy we wrze郾iu 1946 roku na Opolszczyzn trafi這 dwustu 穎軟ierzy z oddzia逝 Henryka Flamego, nie mogli si domy郵a, jaki los ich czeka. Serdecznie przyj璚i przez podaj帷ych si za sprzymierze鎍闚 agent闚 bezpieki jedli, pili i dyskutowali. Skorzystali te z zaoferowanego noclegu. Nie wiedzieli, 瞠 b璠zie to ostatnia noc w ich 篡ciu. Zostali zabici, a ich cia豉 trafi造 do pobliskiego lasu. Takie historie to chleb powszedni Krzysztofa Szwagrzyka, pracownika Komisji 圭igania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z Instytutu Pami璚i Narodowej. Dzi odkrywa on miejsca poch闚ku tych 穎軟ierzy, identyfikuje ich i oddaje im to窺amo嗆. W rozmowie z MenStream.pl przekonuje, 瞠 w tej pracy niezb璠na jest empatia, a jej najpi瘯niejsze momenty to te, kiedy informuje rodziny o odnalezieniu przodk闚.

MenStream.pl: Czego tropiciel komunistycznych zbrodni szuka na Opolszczy幡ie?

Krzysztof Szwagrzyk: To element wi瘯szego projektu, kt鏎y realizujemy na terenie ca貫go kraju. Miejsc do przeszukania s setki. W latach 40. i 50. w efekcie wykonanych wyrok闚 s康owych, dzia豉 aparatu represji i akcji pacyfikacyjnych zgin窸o oko這 50 tysi璚y ludzi. W wi瘯szo軼i przypadk闚 miejsca poch闚ku s nieznane, bo komunistyczny aparat bezpiecze雟twa skrupulatnie zaciera 郵ady swoich dzia豉.

Na Opolszczy幡ie szukamy miejsc spoczynku blisko dwustu partyzant闚 z oddzia逝 Narodowych Si Zbrojnych Henryka Flamego, pseudonim Bartek. Podzieleni na trzy r騜ne grupy, zostali zabici we wrze郾iu 1946 roku. Grupa pierwotnie stacjonowa豉 na Podbeskidziu. Tam przenikn窸o do niej dw鏂h agent闚 Urz璠u Bezpiecze雟twa, kt鏎zy podali si za przedstawicieli w豉dz imigracyjnych. Uda這 im si nam闚i Bartka na przerzucenie w transzach oddzia逝 na zach鏚. Jednym z punkt闚 postojowych by豉 w豉郾ie Opolszczyzna. Tutaj oddzia zosta ugoszczony przez rzekomych lokalnych partyzant闚. W rzeczywisto軼i byli to podstawieni pracownicy bezpieki. Miejsca odpoczynku zosta造 starannie dobrane - dawne dworki albo le郾icz闚ki oddalone od siedzib ludzkich.

A trudno uwierzy, 瞠 partyzanckie oddzia造, zaprawione w codziennym ukrywaniu si, nie rozpozna造 wroga i da造 si podej嗆.

Zasadzka zosta豉 starannie zaplanowana. Podzielona na pododdzia造 grupa Flamego goszczona by豉 w trzech r騜nych lokalizacjach, jednak scenariusz morderstw by ten sam. Partyzantom podano kolacj, a do niej - nas帷zony 鈔odkami nasennymi alkohol. Wieczorem partyzanci zapadli w g喚boki sen, z kt鏎ego wyrwali ich funkcjonariusze bezpieki. Kompletnie otumanieni 穎軟ierze zostali zabici. Jedna grupa zgin窸a od strza堯w w potylic. Druga, uwi瞛iona w baraku, zosta豉 wysadzona w powietrze. Podobny los spotka trzeci pododdzia, zamkni皻y w stajni.


Szcz徠ki 穎軟ierza polskiego podziemia
fot. Krzysztof Szwagrzyk
Dzi wiemy, gdzie dosz這 do wi瘯szo軼i z tych egzekucji. Wiemy te, 瞠 p騧niej zw這ki by造 przewo穎ne do pobliskich las闚. W przypadku jednej z grup, w zesz造m roku we wsi Barut trafili鄉y na szcz徠ki ko軼i i fragmenty patriotycznych medalion闚, tak zwanych ryngraf闚, a tak瞠 dwa zapalniki od min, kt鏎ymi wysadzono w powietrze budynek stajni.

Je郵i chodzi o drug grup, znale幢i鄉y w pobli簑 ζmbinowic szcz徠ki partyzant闚 ukryte w szambie na ty豉ch zespo逝 dworskiego. S w鈔鏚 nich czaszki z przestrzelonymi potylicami czy ko軼i r瘯i ze 郵adami po kulach. Wci捫 jednak szukamy g堯wnego miejsca poch闚ku. Wierz, 瞠 uda si je odnale潭 ju nied逝go. Je郵i nie wszystkich grup, to przynajmniej jednej.

Jednak jeden partyzant prze篡.

Tak, nazywa si Andrzej Bujok. W czasie kolacji nie pi alkoholu, bo 幢e si czu. Szybko poszed spa na strych. Kiedy w nocy obudzi造 go odg這sy strza堯w i szamotaniny, ukry si w kominie. Przez trzy dni czeka, a strzelanina si sko鎍zy. Kiedy uzna, 瞠 jest bezpiecznie, przemieszczaj帷 si przez lasy, wr鏂i na Podbeskidzie. Tam czeka豉 ju kolejna transza 穎軟ierzy, kt鏎a mia豉 wyruszy na Opolszczyzn. Uchroni ich przed 鄉ierci, cho sta si postaci niewiarygodn - w ko鎍u sam jeden prze篡 mord.

Sam dow鏚ca tak瞠 prze篡. Przewidziany do transportu w ostatniej grupie, na wie嗆 o tym co wydarzy這 si na Opolszczy幡ie wyjecha na miejsce ka幡i swojego oddzia逝 i zacz掖 przeczesywa lasy, ale nie znalaz 瘸dnych 郵ad闚 mogi. Zgin掖 w grudniu 1947 roku.

Odkrywanie tych miejsc przypomina troch szukanie ig造 w stogu siana.

Nie do ko鎍a. Cho pracownicy Urz璠u Bezpiecze雟twa byli profesjonalistami i - wydawa這by si - nie pozostawiali 瘸dnych 郵ad闚, to dzi szukaj帷 miejsc poch闚ku 穎軟ierzy polskiego podziemia mamy do dyspozycji bardzo pomocne bogate archiwum i najnowsze zdobycze techniki. Na naszym wyposa瞠niu s wi璚 sondy, georadary, r騜ne urz康zenia pozwalaj帷e nam bada struktur ziemi, coraz doskonalsze wykrywacze metalu. Korzystamy te ze zdj耩 lotniczych z lat 40. i 50.


Ryngraf jednego z 穎軟ierzy
fot. Krzysztof Szwagrzyk
Przypadek odkrycia mogi w Barucie jest jednak szczeg鏊ny. Tutaj w namierzeniu miejsc zbrodni i poch闚ku pom鏬 nam do pewnego stopnia jeden z uczestnicz帷ych w mordzie funkcjonariusz UB. Ju w 1990 roku zg這si si do prokuratury i dobrowolnie wyzna, 瞠 bra udzia w akcji z wrze郾ia 1946 roku. Cho jego wspomnienia, nadgryzione z瑿em czasu, nie by造 ca趾iem klarowne, upro軼i造 ca造 proces poszukiwawczy. Jednak ten cz這wiek to wyj徠ek na skal og鏊nopolsk. Jako jedyny z w豉snej woli stawi si w prokuraturze.

Z regu造 byli pracownicy bezpieki absolutnie nie przyznaj si do 瘸dnych czyn闚, a tym bardziej dobrowolnie. Tych ludzi nic nie zmieni. Cho dzi maj 80-90 lat, nie widz w swojej historii niczego z貫go. My郵, 瞠 odejd z przekonaniem, 瞠 dobrze s逝篡li Polsce i robili wszystko dla dobra wy窺zego.

W czerwcu zako鎍zy pan drugi etap bada na ㄠczce, czyli kwaterze na warszawskich Pow您kach. Jakie s efekty tych prac?

Znale幢i鄉y szcz徠ki 83 os鏏. Nie by這 to 豉twe, bo wi瘯szo嗆 z nich znajdowa豉 si pod asfaltow drog, kt鏎 na odcinku kilkudziesi璚iu metr闚 trzeba by這 rozebra. ㄠcznie z pierwszym etapem bada, uda這 nam si odnale潭 ju 194 osoby. Jeste鄉y bardzo zadowoleni, bo powoli przywracamy imiona i nazwiska tym szcz徠kom. Staramy si dotrze do rodzin ofiar i pobra od nich materia genetyczny, kt鏎y p騧niej mo瞠my por闚na z DNA znalezionych cia. Mamy w tej chwili oko這 350 pr鏏ek od rodzin zamordowanych 穎軟ierzy, w tym tych najwa積iejszych spoczywaj帷ych na kwaterze , czyli przyw鏚c闚 polskiego podziemia: rotmistrza Witolda Pileckiego, genera豉 Emila Fieldorfa, majora Zygmunta Szendzielarza ㄆpaszki i majora Hieronima Dekutowskiego, pseudonim Zapora.

Uda這 si ich odnale潭?

Nie podaj takich informacji przed oficjaln konferencj prasow. B璠zie zorganizowana w sierpniu. Dop鏦i nie ma konferencji, nie ujawniamy wynik闚 bada. To by這by nie fair, gdyby rodziny ofiar komunizmu dowiadywa造 si o identyfikacji z medi闚.

Czuje Pan presj, 瞠 trzeba odnale潭 przyw鏚c闚? 疾 to jest priorytet?

Tak, ale zdaj sobie spraw, 瞠 media rz康z si swoimi prawami. Tylko w tym roku ju kilka razy czyta貫m, 瞠 zosta造 odnalezione szcz徠ki na przyk豉d rotmistrza Pileckiego, cho ja niczego takiego nie potwierdza貫m. Ju nawet nie chce mi si tego komentowa.

Badania na ㄠczce s takie istotne, bo to najwi瘯sze miejsce poch闚ku 穎軟ierzy polskiego podziemia?

Nie tyle najwi瘯sze, co najwa積iejsze. W Warszawie zosta這 wydanych najwi璚ej wyrok闚 鄉ierci, jest to te jedyny przypadek, w kt鏎ym wszyscy straceni byli chowani w jednym miejscu. Tutaj w ko鎍u spoczywaj ci najbardziej zas逝瞠ni. W sumie szacujemy, 瞠 na Pow您ki trafi這 oko這 trzystu zabitych. Czyli do odnalezienia pozosta這 jeszcze stu.

dr krzysztof szwagrzyk na festiwalu tajemnic

 

O losach 穎軟ierzy polskiego podziemia i mechanizmach komunistycznego aparatu represji b璠zie mo積a pos逝cha 16 sierpnia o 21:00 w sali balowej zamku Ksi捫 w Wa豚rzychu. Historyk b璠zie tam go軼iem I Edycji Festiwalu Tajemnic. Zobacz program ca貫go festiwalu.

Na co dzie obraca si Pan wok馧 do嗆 mrocznej materii. Nie udzielaj si panu negatywne emocje?

Towarzyszy mi ca造 zestaw uczu, ale nie s one negatywne. Zmieniaj si zale積ie od tego, czym w danej chwili si zajmuj. Co innego czuj, kiedy chodz po lasach z wykrywaczem metalu i sprawdzam ka盥e zag喚bienie w ziemi, a co innego, gdy przegl康am stosy archiwalnych materia堯w. Jeszcze inne uczucia towarzysz mi, gdy kl璚z przy szcz徠kach wi篥nia i mam przed sob widok przestrzelonej czaszki i skr瘼owanych z ty逝 r彗. Takie obrazy pora瘸j. To naturalne, 瞠 robi na cz這wieku du瞠 wra瞠nie. Na mnie te.

Ale najwa積iejsze uczucia s wtedy, gdy organizujemy konferencj prasow, podczas kt鏎ej ujawniamy nazwiska kolejnych zidentyfikowanych os鏏. Mam wtedy 鈍iadomo嗆, 瞠 to, co robi, przynosi konkretne rezultaty. Z ca趾owitego zapomnienia, z takiej czarnej dziury, wyci庵amy cz這wieka. Przywracamy mu imi i nazwisko, stopie, wiek. To bardzo pi瘯ne chwile dla nas wszystkich, bo ciesz si tak瞠 rodziny ofiar. Bardzo wiele os鏏 czeka na to, 瞠 wkr鏒ce odnajdziemy szcz徠ki ich przodk闚. Chwila, kiedy dzwoni do ludzi i m闚i: zidentyfikowali鄉y Pani ojca albo m篹a, wynagradza mi wszystkie trudy, zm璚zenie i niepowodzenia.


Przestrzelona czaszka jednego z 穎軟ierzy
fot. Krzysztof Szwagrzyk
Pytam o emocje, bo jestem ciekaw, czy na takie drastyczne obrazy mo積a si uodporni. Tak, jak uodparnia si lekarz przeprowadzaj帷y operacj.

Nigdy nie chcia豚ym si uodporni. To nie jest zwyk豉 praca, kt鏎 za豉twia si od 8 do 16, zamyka drzwi i wychodzi do domu. Tutaj potrzebne jest ci庵貫 zaanga穎wanie, empatia i wra磧iwo嗆. Oczywi軼ie analityczne spojrzenie te jest niezb璠ne, ale bez prawdziwej pasji i nies豉bn帷ej ch璚i odnalezienia kolejnych miejsc poch闚ku wiele by鄉y nie zdzia豉li.

Wida, 瞠 to co pan robi, jest wa積e dla wielu os鏏. Spotyka si Pan z bardzo pozytywnym odzewem, czego dowodem s dziesi徠ki wolontariuszy pomagaj帷ych przy pracach w terenie. A czy s jeszcze dzi takie grupy, kt鏎ym Pana dzia豉nia s nie na r瘯?

Rzeczywi軼ie og鏊ny odbi鏎 naszych dzia豉 jest bardzo dobry. Praktycznie ka盥ego dnia dostajemy g這sy wsparcia. Zg豉szaj si do nas wolontariusze zar闚no w wieku kilkunastu lat, jak i tacy pod siedemdziesi徠k. Niekt鏎zy bior nawet urlopy, 瞠by przyjecha na miejsce bada i popracowa cho熲y kilka godzin. W tym roku mieli鄉y na ㄠczce nawet Polak闚 z Anglii, Niemiec i Norwegii. Przychodz harcerze, urz璠nicy, kibice – przedstawiciele wielu profesji, dla kt鏎ych mo磧iwo嗆 pomocy w tej wa積ej sprawie jest powodem do dumy. Wspania陰 prac wykonali na przyk豉d kibice Legii Warszawa.

No dobrze, ch皻nych do pomocy nie brakuje. Ale jak jest z g這sami sprzeciwu?


Prace badawcze na ㄠczce
fot. Krzysztof Szwagrzyk
Oczywi軼ie s. Dla ludzi zwi您anych z systemem komunistycznym to, co robimy, jest absolutnie nie do przyj璚ia. Daliby bardzo wiele, 瞠by do takich poszukiwa w og鏊e nie dosz這. Tak jak w przypadku trzeciego etapu prac ekshumacyjnych na ㄠczce, kt鏎e chcieliby鄉y przeprowadzi. Dosta si do oko這 stu cia, kt鏎ych jeszcze nie wydobyli鄉y, b璠zie bardzo trudno. W latach 70. i 80. wzniesione zosta造 bowiem nad miejscem ich poch闚ku normalne grobowce, g堯wnie dzia豉czy komunistycznych, pracownik闚 bezpieki i 闚czesnego wymiaru sprawiedliwo軼i, a tak瞠 ludzi zatrudnionych w informacji wojskowej.

Na ㄠczce musieli鄉y wielokrotnie spotyka si z ich rodzinami. Wystarczy這 spojrze na wyraz ich twarzy i pos逝cha zda rzucanych pod nosem, 瞠by nie mie w徠pliwo軼i, co my郵 o naszych dzia豉niach. Jednak g這sy sprzeciwu s w mniejszo軼i, stanowi jaki jeden procent. Poza tym ju zaczynaj帷 nasze badania przyj瘭i鄉y, 瞠 b璠 si one pojawia. Jeste鄉y na nie uodpornieni.

Ja te nie by豚ym zadowolony, gdyby groby moich rodzic闚 mia造 zosta rozkopane w imi jakiej ekshumacji.

Ale w豉郾ie w tym rzecz, 瞠 my nie chcemy rozkopywa 瘸dnych grob闚. Je瞠li ju dojdzie do trzeciego etapu bada na ㄠczce, to b璠ziemy robi podziemny podkop i nic, co jest na powierzchni, nie ucierpi. Poza tym, na razie s to tylko plany.

Wspomina Pan o kibicach. Wielu z nich wywodzi si ze 鈔odowisk prawicowych, cz窷 obnosi si z etosem 皋軟ierzy Wykl皻ych, stara si przypomina ludziom o bohaterach tamtych czas闚. A potem s造szy si, 瞠 ci sami kibice zdemolowali p馧 miasta albo pobili kogo dlatego, 瞠 mia inne pogl康y. Nie przeszkadza Panu, 瞠 badania przyci庵aj takie grupy?


Ryngraf jednego z 穎軟ierzy
fot. Krzysztof Szwagrzyk
Kibice to ogromna rzesza ludzi i nie powinno sie generalizowa, na co niestety cz瘰to pozwalaj sobie media. Nie wszyscy s faszystami i wandalami. Je瞠li kto demoluje czy zak堯ca porz康ek, powinien zosta zatrzymany. Mo瞠 natomiast warto odwr鏂i pytanie – jak to jest, 瞠 zawsze, gdy kopiemy, w鈔鏚 ci篹ko pracuj帷ych s kibice, a nigdy nie ma redaktor闚 najwa積iejszych polskich medi闚?

Dzi prawie wszyscy s panu przychylni i chc pomaga. Ale nie zawsze tak by這. Kiedy zaczyna Pan prac w pierwszej po這wie lat 90., Pana dzia豉nia budzi造 ogromne kontrowersje.

Lata 90. rz康zi造 si zupe軟ie innymi realiami, ni tera幡iejszo嗆. Nie chcia豚ym m闚i o tym, co by這 kilkana軼ie lat temu. Ciesz si, 瞠 mamy teraz inne mo磧iwo軼i. Tym wszystkim, kt鏎zy twierdz, 瞠 takie dzia豉nia poszukiwawcze podj皻e zosta造 tak p騧no, odpowiadam: widocznie tak mia這 by. Gdyby鄉y wtedy zacz瘭i nasze prace, nie mieliby鄉y dost瘼u do tych wszystkich nowinek technicznych, kt鏎e otaczaj nas dzisiaj. Tak samo z genetyk s康ow, kt鏎a wtedy raczkowa豉. Dwadzie軼ia lat temu nie mogliby鄉y zidentyfikowa odnalezionych szcz徠k闚, co teraz jeste鄉y ju w stanie zrobi.

Kwestie techniczne to nie jedyna przeszkoda, kt鏎a sta豉 Panu na drodze w latach 90. Nastroje polityczne nie sprzyja造 takiemu ogl康aniu si wstecz.

Faktycznie, to by造 trudne czasy. Powracanie do historii by這 czym niemile widzianym. M闚i這 si, 瞠 jest to niewsp馧czesne, 瞠 鈍iadczy o zacofaniu. To by czas wyj軼ia z komuny, otwarcia si na 鈍iat i zach造郾i璚ia przysz這軼i. Tymczasem niekt鏎ych spraw nie da si tak po prostu zostawi. Chcia貫m udokumentowa rozmiary komunistycznego terroru ju jako student, jednak nie marzy貫m, 瞠 b璠zie to mo磧iwe tak szybko. Ciesz si, 瞠 dzisiaj atmosfera polityczna ju na to pozwala.

Czytaj w Menstream.pl
Zrobi stryczek z ludzkich w這s闚
Odkrywamy tajemnice makabrycznego miejsca.
Oto miasta 鈍iata, kt鏎ych lepiej unika...
Niekt鏎e miejsca na 鈍iecie, cho wydawa造by si by rajsk krain, s pu豉pk dla turyst闚.
Najupiorniejsza kaplica 鈍iata
Ramiona 篡randolu tworz spi皻e piszczele, w herbie zrobionym m.in. z 瞠ber ptak z ko軼i dziobie g這w Maura.
Tagi:

zbrodnia

podr騜e

tajemnice

krzysztof szwagrzyk

Tomasz S御iada
2013-07-25
SKOMENTUJ

  
Podaj czwarty znak kodu GEAJe
KOMENTARZE
  • Teraz b璠zie si chcia這 wybieli zbrodnie komunist闚!! Ca造 czas wraca si do tego 瞠 to religia ejst z貫m , szkoda tylko ze zapomina si o komunistach, kt鏎zy ideologicznie byli ateistami...
    odpowiedz
  • 25.07.13, 13:57:32

    ~Browning

    ~koprolit napisa(a):
    faszyzuj帷e NSZ... wielcy mi bohaterowie, nie wiem czym lepsi od czerwonych


    Faszyzuj帷e? Mo瞠 i by造 pojedyncze przypadki, jak w ka盥ych organizacjach dzia豉j帷ych podczas IIW, ale ziomek radz Ci troch poczyta na temat NSZ a potem si wypowiada a nie odrazu oczerniasz. AK i WiN mo瞠 te nazwiesz faszystami tak jak m闚i這 si to za komuny?
    odpowiedz
  • 25.07.13, 13:59:36

    ~Kibol z M造na

    ~koprolit napisa(a):
    faszyzuj帷e NSZ... wielcy mi bohaterowie, nie wiem czym lepsi od czerwonych

    ...Czy m鏬豚y uzasadni to co napisa貫 w merytoryczny spos鏏,bo jak nie to nie o鄉ieszaj si w tak 瘸這sny spos鏏...prosz ,ch皻nie wys逝cham,co masz do powiedzenia na temat faszyzuj帷ego NSZ...
    odpowiedz
  • 25.07.13, 14:14:36

    ~Terminus_Est

    ~koprolit napisa(a):
    faszyzuj帷e NSZ... wielcy mi bohaterowie, nie wiem czym lepsi od czerwonych

    NSZ walczy這 z naje寮嬈 hitlerowskim i SOWIECKIM, a w jego szeregach s逝篡li tak瞠 polscy patrioci-砰dzi, reszta to wstr皻na komunistyczna propaganda, kt鏎 powielasz prawdopodobnie z niewiedzy, lub dlatego 瞠 takie "warto軼i" wynios貫 z domu
    odpowiedz
  • 25.07.13, 14:22:48

    ~niuch

    ~Browning napisa(a):
    ~koprolit napisa(a):
    faszyzuj帷e NSZ... wielcy mi bohaterowie, nie wiem czym lepsi od czerwonych

    pojedyncze to mo瞠 by造 w AK, w NSZ by這 to raczej popularne.
    Faszyzuj帷e? Mo瞠 i by造 pojedyncze przypadki, jak w ka盥ych organizacjach dzia豉j帷ych podczas IIW, ale ziomek radz Ci troch poczyta na temat NSZ a potem si wypowiada a nie odrazu oczerniasz. AK i WiN mo瞠 te nazwiesz faszystami tak jak m闚i這 si to za komuny?

    odpowiedz
  • 25.07.13, 14:27:09

    Opos

    Spokojnie za nieð逝go i tak b璠zie podawane w podr璚nziakch historii, 瞠 to Polacy byli zbrodniarzami... nasz rz康 niestety w og鏊e nie broni dobrego imienia Polski...
    odpowiedz
  • 26.07.13, 09:19:55

    pyszczak

    i bardzo dobrze ze ktos taki istneije! komunistyczne zbrodnie powinny juz dawno ujzec swiatlo dzienne! to co sie dzialo w tamych czasach wola o pomste do nieba! nie potrafei sobei wyobrazic tych ludzi- oprawcow ktorzy w bestialiski sposob zabijali innych
    odpowiedz
  • 2.02.14, 07:34:40

    ~zdumiona

    ~koprolit napisa(a):
    faszyzuj帷e NSZ... wielcy mi bohaterowie, nie wiem czym lepsi od czerwonych



    no to szkoda 瞠 nie wiesz... ciekawe jakiej suce spod ogona wypad貫, je郵i czego takiego NIE WIESZ ...
    odpowiedz
  • 3.02.14, 20:29:40

    ~CZARNY_ZR

    ~koprolit napisa(a):
    faszyzuj帷e NSZ... wielcy mi bohaterowie, nie wiem czym lepsi od czerwonych

    Czasami jestem pod wra瞠niem ludzi dobrze wychowanych i potrafi帷ych taktownie odpowiedzie na podobne brednie ale te trzeba powiedzie prawd dosadnie i nazwa rzeczy takimi jakimi s, jeste bezmy郵nym kutasem co nie ma nawet ochoty pozna historii swojego kraju.
    odpowiedz
  • 1.10.15, 17:38:26

    ~Polak.

    ~koprolit napisa(a):
    faszyzuj帷e NSZ... wielcy mi bohaterowie, nie wiem czym lepsi od czerwonych

    Kolego zanim zaczniesz pierdolic glupoty, najpierw poczytaj troche na ten temat, jesli umiesz...
    odpowiedz