Pocięli na kawałki starożytne świątynie, aby je uratować

Jak uratować starożytne świątynie? Tnąc je na kawałki
Pocięli na kawałki starożytne świątynie, aby je uratować

To był największy projekt w historii światowej archeologii. 22 grupy starożytnych budowli Egipskich rozebrano i przeniesiono w inne miejsca. Do najbardziej znanych zabytków, które uratowano w ten sposób przed zniszczeniem należą świątynie w Abu Simbel i na wyspie File.

Wszystko za sprawą najbardziej niezwykłego projektu w dziejach archeologii i architektury, który został wymuszony przez potrzebę zbudowania na Nilu Wysokiej Tamy Asuańskiej. Spiętrzona przez nią woda zagroziła zespołom starożytnych zabytków, które mogły zostać zniszczone bezpowrotnie.

Na skutek protestów archeologów z całego świata, na pomoc Egiptowi przyszła jednak UNESCO. W 1960 r. rozpoczęto 20-letnią operację ich ratowania. Większość została pocięta na bloki i przeniesiona w inne miejsca. W przypadku Abu Simbel, gdzie pracami z ramienia Organizacji kierował prof. Kazimierz Michałowski, o 60 m wyżej, a w przypadku świątyni Izydy pierwotniej znajdującej się na wyspie File na wyspę Agilkia.

Zobaczcie sami linie cięć i oceńcie dzieło inżynierów.

Każdego, kto stanie przed ponad 20 metrowymi posągami Ramzesa II stojącymi przed wejściem do świątyni w Abu Simbel przeszywa dreszcz emocji. Monumentalne postacie miały w starożytności robić wrażenie na ludach z południa Afryki i pokazywać potęgę wielkiego władcy Egiptu.

Strzegą wejścia do wydrążonych w skale komór, we wnętrzu których znajdują się kolejne posągi faraona. Najważniejsze jest tu, jak w prawie każdej świątyni egipskiej, tzw. Święte Świętych – małe pomieszczenie znajdujące się w każdym starożytnym domu bożym, w którym przechowywano najświętsze wyobrażenie tego boga, któremu świątynie poświęcono.

Święte Świętych w staroegipskich monumentach jest zazwyczaj najniższym, centralnym pomieszczeniem, a cała budowla wydaje się zwężać i zniżać właśnie w jego kierunku. W Abu Simbel jest podobnie, ale w najważniejszy miejscu stoją tu aż cztery figury: Amona-Re, Re-Horachte, Ptaha oraz... Ramezesa II, który zrównał się z bóstwami. Niezwykłe jest jeszcze to, że przez trzy tysiące lat, 19 lutego i 21 października, słońce padało na trzy z nich, tylko Ptah – jako bóstwo ciemności – pozostawał nieoświetlony. Dziś zjawisko to można nadal obserwować, ale przesunięte w czasie o jeden dzień.

Zmiana daty iluminacji nie ma jednak związku ze zmianą kalendarza czy astronomią. Powodem jest to, że licząca ponad 3300 lat świątynia została w całości przeniesiona. Architektom udało się co prawda zachować to zjawisko, ale zmiana lokalizacji świątyni spowodowała jednodniowe przesunięcie.

Zobaczcie wnętrza zrekonstruowanej świątyni Abu Simpel