Boeing B-52 Stratofortress
Boeing B-52 Stratofortress
Boeing B-52 Stratofortress
Historia
W roku 1948 Departament Obrony USA złożył w koncernie Boeing zamówienie na opracowanie nowego bombowca strategicznego o udźwigu i zasięgu przewyższającym wszystkie dotychczasowe, zdolneggo do ataków na cele położone w dowolnym punkcie kuli ziemskiej. Efektem tego zamówienia był projekt samolotu XB-52 ze skrzydłami o skosie 20°, wyposażonego w 6 silników turbośmigłowych. Został on po uzyskaniu silników odrzutowych (a ściśle po zakupie ich licencji w W. Brytanii) znacznie zmodyfikowany; zwiększono skos skrzydeł do 35°, a liczbę silników podwyższono do ośmiu, umieszczając je parami na podskrzydłowych wspornikach-pylonach; w niekonwencjonalny sposób rozwiązano podwozie samolotu. W roku 1949, po przedstawieniu odbiorcy makiety i uzyskaniu jej akceptacji,przystąpiono do budowy prototypów, wykorzystując przy tym doświadczenia nabyte przy konstruowaniu i budowie wcześniejszego bombowca B-47 Stratojet. Prototyp samolotu B-52 oblatano 1952-04-15. Zaledwie w trzy dni później wzbił się w niebo najgroźniejszy konkurent B-52; samolot bombowy firmy Convair, oznaczony YB-60. Drugim poważnym konkurentem był samolot turbośmigłowy Douglas 1211-I. Ostatecznie jednak do produkcji skierowano projekt Boeinga, charakteryzujący się ciekawymi i perpektywicznymi rozwiązaniami, B-52 po poprawkach wynikających z prób prototypów był produkowany początkowo w zakładach Boeinga w Seattle, gdzie wytwarzano go w następujących wersjach:
B-52A - oblot w 1954r.; pierwsza wersja produkowana seryjnie; silniki J57-P-9W (8*4450 daN); NB-52A - wersja przystosowana do wynoszenia na wysoki pułap samolotu eksperymentalnego o napędzie rakietowym X-15; wyprodukowano 2 egz. NB-52A, przebudowując samoloty wersji B-52A; B-52B - oblot w 1955 r.,silniki J57-P-19W lub J57-P-29WA (8*4851 daN); wyprodukowano 30 egz. (z samolotu tej wersji zrzucono bombę wodorową podczas znanych doświadczeń z tą bronią na atolu Bikini); RB-52B - rozpoznawcza odmiana wersji B-52B oblatana w 1955 r., wyprodukowano 17 egz.; B-52C - oblot 1956 r.; silniki J57-P-29W (8*4851 daN), powiększona pojemność zbiorników paliwa dla zwiększenia zasięgu; komora bombowa przystosowana do przenoszenia pocisków rakietowych; wyprodukowano 35 egz.; B-52D - oblot w 1957 r.; praktycznie identyczny z B-52C, lecz przystosowany wyłącznie do przenoszenia bomb; wyprodukowano 170 egz.; B-52E - oblot w 1957 r.; płątowiec i silniki jak w B-52D; zmodyfikowane wyposażenie; B-52F - oblot w 1957 r.; silniki J57-P-43W (8*4988 daN); wyprodukowano 88 egz.,
Straty i wypadki
Podczas walk powietrznych nad Wietnamem 17 samolotów B-52 zostało strąconych przez wojska Północnego Wietnamu.
Najbardziej znanym wypadkiem lotniczym z udziałem samolotu B-52 jest zdarzenie z 17 stycznia 1966 (Katastrofa lotnicza pod Palomares). B-52 w czasie tankowania w powietrzu uległ kolizji z cysterną KC-135 w wyniku czego obydwa samoloty zostały zniszczone. Bombowiec przenosił na pokładzie cztery bomby termojądrowe, które po katastrofie opadły w rejon hiszpańskiego wybrzeża Morza Śródziemnego w pobliżu wioski Palomares wywołując skażenie radioaktywne.
Dwa lata później, 21 stycznia 1968 w pobliżu bazy Thule (obecnie Qaanaaq) na Grenlandii rozbił się kolejny B-52 z sześcioma bombami MK-28 na pokładzie. Tym razem załoga (sześciu z siedmiu się uratowało) nie pozbyła się bomb przed wypadkiem, toteż w wyniku roztrzaskania się samolotu przy prędkości 560 węzłów (1000 km/h), doszło do wybuchu klasycznych (trotylowych) ładunków we wszystkich bombach oraz pożaru szczątków i 130 tys. litrów paliwa lotniczego znaczna część plutonu z bomb przedostała się do otoczenia. Był to prawdopodobnie najpoważniejszy wypadek B-52 w ogóle, a na pewno najpoważniejsza katastrofa w historii wyspy spowodowana jej strategicznym położeniem. Mimo dużych nakładów finansowych na dezaktywację, usunięcie wszystkich skutków wypadku w trudnej arktycznej okolicy nie było do końca możliwe.
Po katastrofie na Grenlandii Amerykanie zaprzestali 24-godzinnego dyżurowania w powietrzu z bombami na pokładzie, co praktykowane było od kryzysu kubańskiego w 1962, tym bardziej, że do mniej spektakularnych niż w Thule i w Palomares wypadków dochodziło częściej. Wiele z nich (prawdopodobnie większość) "zawiniona" była wprawdzie przez Boeingi B-47 Stratojet (np. w 1956 pilot B-47 w brytyjskiej bazie Lakenheath stracił panowanie nad maszyną i roztrzaskał się o magazyn bomb atomowych, gdzie znajdowały się m.in. trzy bomby MK-6
